Bruine Winterjuffer (Sympecma fusca)

 

Vanavond ben ik nog even de hei opgegaan. Ik was vast van plan de winterjuffer nog eens goed te fotograferen, want ik zag ze gisteren, maar had toen geen macroconverter bij me. Wel even bezig geweest, met dat beestje, maar de serie jufferborstbeelden wordt zo wel aardig compleet. De winterjuffer dankt zijn naam aan het feit dat de juffers als imago's overwinteren. Misschien dat ik deze winter er nog in slaag om zo'n beestje in een sneeuwlandschap te fotograferen.

Gisteren zag ik rond half acht nog een adder en om kwart over acht een hazelworm langs de Utrechtse Weg. Ik zag een houten plaatje liggen en dacht dat plankje er misschien door een herpetoloog was neer gelegd. Toen ik even wilde gaan kijken vluchtte een hazelworm weg.

Vandaag met dat kille weer vond ik tot mijn verbazing om kwart over zeven weer een hazelworm langs de Utrechtse Weg.

Dit weekend ga ik weer naar Drenthe en tot mijn verbazing weer naar precies dezelfde plek als tijdens het Hemelvaartweekend. Nog één herkansing om daar een gladde slang te vinden. 

Kleuren komen terug in deze webspin (Strekspin - Meta segmentata)

 

Het kan geen toeval zijn dat die subtiele kleuren steeds weer overeenkomen. De paarse plekjes op de poten en de paarse bloempjes van het gras. Het illustreert hoe een diersoort,die al duizenden jaren dezelfde milieus met precies dezelfde planten bewoont zich perfekt aan zijn omgeving aanpast.
Met de tirion spinnengids en de Google afbeeldingenzoeker ben ik uitgekomen op Meta segmentata. Meta segmentata wordt wat later in het jaar gezien dan Meta mengei, en de tekening op sommige foto's (Gardensafari komt perfect overeen). Op deze plaats (bij een bospoel) kwam ik ook de gewone strekspin tegen, die zich echt heel dicht tegen grasprieten aandrukt en dan bijna onzichtbaar is.
 

Harige springspin (Sitticus pubescens)

 

Ogen rondom. Dit beestje klom even in de zegges om me eens goed te bekijken. Veel verassingen zo'n middagje op je buik (Boskrekels, Wantsjes, Spinnen, Pansterjuffers , zwarte en bruinrode heidelibellen, blauwe glazenmaker, fraaie spinnen, knopsprietjes, krassers, doorntjes en bruine sprinkhanen). Ook een groepje koolmeesjes kwam nog langs voor het dagelijkse bad. 

Watersnuffel (Enallagma cyatigerum)

 

Bij de bospoel op de Hoge Duvel poseerde ook deze Watersnuffel (Enallagma cyatigerum). Boven op de kop zijn nog drie extra oogjes zichtbaar. 

Tengere pantserjuffer (Lestes virens)

 

Deze tengere pantserjuffer maakt de serie pantserjuffers bijna compleet. Veel soorten pansterjuffers gezien. Op Wolfheze Gewone Pantserjuffer, een Zwervende Pantserjuffer en ook Winterjuffer. Bij de Kabeljauw grote aantallen houtpantserjuffers. Deze tengere pantserjuffer zat bij een bospoel (Hoge Duvel, Kroondomeinen) waar we door een zeer vriendelijke boswachter naar toe gebracht werden tijdens een zoektocht naar reptielen in dat kilometervak. Jammer genoeg waren daar geen open stukken heide meer die geschikt waren voor slangen.
De levendbarende hagedis kwam nog wel voor rond de bospoel en de Italiaanse Kamsalamander had er een prachtige diepe brandweervijver gekoloniseerd. Deze laatste exotische soort, herkenbaar aan de velgele streep op de rug is bezig met een kolonisatie van de Noord-Veluwe. 

Bovenaanzicht van twee gladde slangetjes

 

Hier twee gladde slangetjes die ik gisteren had gevonden. Aan de braam is goed te zien hoe groot (klein) ze nog zijn. Ze gaan al snel na hun geboorte vervellen evenals de adder. Deze beestjes zijn namelijk nog geen week oud. 

Forse ringslang (Natrix natrix)

 

Deze grote ringslang werd ontdekt door Jan Koeman op het terrein waar we ook het kleine addertje vonden (Vergelijk de mosplantjes op beide foto's om een idee te krijgen van het grootteverschil). Eindelijk een oude waarneming bevestigd. Op deze plek was eigenlijk geen water in de buurt. Mijn ervaring is dat grote ringslangen nogal eens op een rustig stukje hei te vinden zijn als ze moeten vervellen. Daarna zoeken ze waarschijnlijk weer hun fourageergebieden op. 

Fraai getekend addertje

 
Vandaag met het RAVON op excursie geweest naar de Kroondomeinen tussen Apeldoorn en Elspeet.
Het weer was nogal betrokken, toen de gebroeders Govaart dit addertje ontdekten, dus een haarscherpe foto zat er niet echt in, maar ze heeft wel een heel mooi schubbenpatroon dat ik wel leuk vond om te plaatsen. Ongelovelijk hoeveel kleurschakeringen deze slangensoort heeft. 

Raadselachtige rups --> Erwtenuil (Ceramica pisii )

 
Ik heb deze rups maar even hier naartoe gepost. Ik dacht achteraf aan de hand van de foto in een gidsje wel even snel de soort vlinder te achterhalen, maar heb nog geen idee wat het is. Daarom even een link op een forum van de vlinderstichting gezet, om de experts eens te laten kijken. Daar hebben ze liever geen foto's op hun eigen server om de boel een beetje snel te houden.

De rups was al bijna ogenblikkelijk op naam gebracht door Tymo Muus, waarvoor dank.

 

Weer twee juveniele gladde slangen gevonden

 

Twee dagen geleden had ik hier een volwassen wijfje gezien dat zat te zonnen op een kaal stukje helling. Vandaag vond ik er twee juvenielen. Het is dit keer een beetje een zoekplaatje, maar de braam geeft duidelijk het formaat van het slangetje aan. Het kopje had ik echt niet gezien toen ik de foto nam. Een stukje verderop vond ik ook nog een mannetje gladde slang en een paar vellen, waarvan één van een juvenieltje en een misschien van de slang die ik een paar meter verderop vond. 

Kop mannetje gladde slang (Coronella austriaca)

 

De meeste foto's op deze blog zijn van in de natuurlijke omgeving gefotografeerde dieren, die ik zo weinig mogelijk heb geprobeerd te verstoren. Dit mannetje gladde slang had ik toch even gevangen, omdat ik hem nog niet had gezien en hij wat verborgen onder de vegetatie zat. De electronisch zoeker van de camera liet niet zoveel zien, zodat ik nu pas zie dat het dier nog een spinnetje op zijn hoofd heeft.
Let ook op de oranjebruine buikkleur. Vrouwtjes die ik vind hebben bijna alleen grijstinten (zie archieven). 

Bruine Sprinkhaan (Chorthippus brunneus)

 

Een heel gewone sprinkhaansoort, maar dit exemplaar was wel erg mooi van kleur vond ik. 

Kop Bruine Sprinkhaan (Chorthippus brunneus)

  

Houtpantserjuffer (Lestes viridis) in vooraanzicht

 


Handig, die ogen zo'n stuk uit elkaar. 

Houtpantserjuffer

 

Om de serie compleet te maken nu een foto van de houtpantserjuffer (zie archieven voor gewone en zwervende pantserjuffer). Er waren honderden exemplaren aanwezig die de luwte van een houtwal langs de beek opzochten. Wel vreemd dat ik nog geen paringen of eiafzet waar kon nemen bij zulke grote aantallen dieren. 

Reptielen hebben zich weer voortgeplant

 
Dit gladde slangetje (Coronella austriaca)lag onder een stukje hout, in de buurt van de "broedplaats". Vrouwelijke gladde slangen zoeken een beschutte plek met veel zon om de eieren in het lichaam te laten ontwikkelen. Er zou in Nederland sprake zijn van een tweejarig cyclus, wat betekent dat het twee jaar duurt voordat de eieren volledig tot ontwikkeling zijn gekomen. Als de eieren gelegd worden komt ook meteen de jonge slang uit het ei. Volgens de boekjes verlaten de gladde slangen vlak voordat ze eieren gaan leggen de "broedplaats" om hun nakomelingen wat meer te verspreiden, maar ik ben zelf nog geen jonge dieren tegen gekomen op wat verder af gelegen plekken. 

Juveniele zandhagedisjes in het veld

 

Juveniele zandhagdisjes waren nogal talrijk in de steile beekoever. Hier zijn er zelfs twee te zien. Ze lopen al drie of vier weken rond. 

Jonge zandhagedis

  

Rugstreeppadje Epidalia calamita Bufo calamita?

 
Bij wijze van uitzondering een foto van een rugstreeppadje uit de hand. Op Kwintelooien vonden we ongeveer dertig van dit soort padjes, in de buurt van de poel waar we ze haddden horen roepen. Eieren waren niet gevonden, maar zijn er dus wel geweest. De enige amfibieënsoort die nog ontbreekt aan onze waarnemingen is de alpenwatersalamander, die hier al wel eerder gevonden is. 

Gladde slang (Coronella austriaca) moet binnenkort vervellen

  

Gladde slang (Coronella austriaca)

  

Gewone Pansterjuffer (Lestes sponsa)

 

Hier een foto van een gewone pansterjuffer uit de vegetatie bij dezelfde bospoel. Bij een andere poel die al bijna was uitgedroogd vond ik ook weer een zwervende pansterjuffer.

De zwervende pansterjuffer doet dit jaar goede zaken, want ze zet haar eitjes af op de bodem van uitgedroogde poelen, zodat ze in de herfst, winter en voorjaar ongestoord kunnen opgroeien. 

Uitsluipende Zwarte Heidelibel (Sympethrum danae)

 

Langs een bospoel met veenmos waren Zwarte Heidelibellen massaal bezig uit te sluipen. De larven komen uit de poel tevoorschijn en klimmen in de oeverbegroeiing.
Nadat ze zich met de poten hebben vastgezet komen de volwassen libellen uit de larvenhuid gekropen. Het duurt nog even voor de vleugels en het achterlijf helemaal volgepompt zijn. 

Weekje Limburg met dagje Duitsland

Tijdens een weekje Limburg ben ik ook nog een dagje naar de Eifel geweest. Je kunt in Zuid-Limburg een Euregio-ticket kopen (13 euro 50 voor twee man), waarmee je in de regio (omgeving Aken, Maastricht, Hasselt) onbeperkt van trein en bus gebruik kunt maken. (In Duitsland is het trouwens toegestaan om ook de fiets gratis mee te nemen in de trein, behalve bij ruimtegebrek.)

Bij de Urftsee heb ik wat rondgewandeld in de buurt van de stuwdam in het noorden en bij Burg Vogelsang aan de Zuidoever.

Verder ben ik drie keer bij de Brunsummer Heide en de Roode Beek geweest. Een prachtig gebied. Er komen 5 reptielensoorten voor, waarvan ik de hazelworm niet heb gezien en van de ringslang alleen een huid heb gevonden, en vlakbij die plek ook een slang heb horen wegvluchten. Ik heb er ook wat reeën gezien en verder is het een prachtig gebied voor sprinkhanen, libellen en vlinders, die zich met het superhete weer goed lieten zien.

Door de droogte waren ook al een aantal poelen bijna opgedroogd, waardoor de vis het niet overleefde. Er waren wat mensen die de vissen gered hebben met een net een emmer waarvoor hulde, maar het illustreert weer dat het uitzetten van vis in geïsoleerde poelen een misdaad tegen de natuur is. Veel amfibieeënsoorten zijn namelijk afhankelijk van visloze poelen, door goedbedoeld menselijk handelen raken deze kwetsbare soorten (Knoflookpad, Kamsalamander etc.) hun voortplantingsgebied kwijt. Hopelijk worden de poelen dus niet opnieuw bevolkt met goudvissen. De goudvis die ik met de hand wist te vangen zag er trouwens erg beroerd en vermagerd uit.

De Roode Beek was ook een prachtig veengebied met Beenbreek, zonnedauw, veel zeer schuwe groene kikkers en prachtige soorten oeverlibellen. Er komen ook Metaalglanslibellen voor, maar die heb ik niet kunnen vinden.

In de buurt van het bezoekerscentrum was een gedeelte verruigd terrein met distels waar veel vlinders voorkwamen, op de kale hellingen daaronder zag ik blauwtjes en een blauwvleugelsprinkhaan.

Muurhagedis (Podarcis muralis)

 

De muurhagedis ontbrak nog op deze weblog. In Maastricht komt een kleine populatie voor, maar het is maar de vraag of we deze hagedis inheems mogen noemen. Dit beestje komt van de Noordoever van de Urftsee. Hier is het al een wat gewonere verschijning, maar deze hagedissen zitten toch aan de noordkant van hun verspreidingsgebied. Op meer zuidelijke breedtegraden gaat de voortplanting toch een stuk sneller. In de archieven staan ook nog wat koppen van zandhagedis en levendbarende hagedis te vergelijking. Het was ook opvallend dat deze hagedissen de volle zonnehitte trotseren tijdens deze hittegolf. Levendbarende en zandhagedis mijden deze hitte en worden meestal 's ochtends of op koude dagen zonnend aangetroffen. 

Dambordje (Menargia galathea)

 

Deze vlinders waren heel talrijk bij Burg Vogelsang aan de Urftsee. Dit naziopleidingsinstituut is lange tijd een oefenterrein voor het belgische leger geweest. Sinds begin dit jaar is het gebied opengesteld, mits men op de paden blijft (om begrijpelijke redenen).